در مسیر بلوغ آموزش سازمانی، خیلی از سازمانها به نقطهای میرسند که احساس میکنند با وجود داشتن LMS ، هنوز آموزش آنطور که باید، مدیریت نمیشود.
این چالش دقیقا همان جایی است که TMS به کمک سازمان میآید.
در مقالات قبلی این مجموعه، دربارهی مدیریت آموزش سازمانی، نقش واحد L&D و جایگاه LMS در یادگیری سازمانی صحبت کردیم. در این یادداشت وقت آن است که به یک سؤال تخصصیتر پاسخ دهیم:
آیا LMS بهتنهایی کافی است؟ و اگر نه، TMS دقیقاً چه چیزی را تکمیل میکند؟
LMS و TMS؛ تفاوت در «یادگیری» یا «مدیریت»؟
برای شروع، باید یک سوءتفاهم رایج را روشن کنیم:
LMS و TMS رقیب هم نیستند؛ آنها دو لایه متفاوت از معماری آموزش سازمانی هستند.
بهطور خلاصه:
- LMS بر «یادگیری فرد» تمرکز دارد
- TMS بر «مدیریت کلان آموزش» در سطح سازمان
به تعبیری اگر LMS را محل اجرای آموزش بدانیم، TMS مغز متفکر و اتاق فرمان آموزش است.
LMS چیست و تا کجا پیش میرود؟
همانطور که در مقاله سیستم مدیریت آموزش (LMS) چیست و چه مسئلهای را در سازمان حل میکند؟
توضیح داده شد نرم افزار LMS ابزاری است برای:
- ارائه محتوا
- پیگیری یادگیری افراد
- آزمون، ارزیابی و گزارش پیشرفت
در واقع LMS ایجاد میشود که به سوال زیر پاسخ دهد:
هر کارمند چه آموزشهایی را گذرانده و در چه وضعیتی است؟
اما LMS در تحلیل این موضوع که : آموزش سازمان، بهعنوان یک سیستم، چقدر مؤثر، بهصرفه و همراستا با استراتژی است؟ اصلا توانمندی قابل قبولی ندارد. و نقش TMS در پاسخ به سوال بالا پر رنگ میشود.
TMS دقیقاً چیست؟
نرم افزار مدیریت آموزش یا Training Management System، سیستمی است که کل چرخه آموزش سازمانی را مدیریت میکند؛ این چرخه شامل مسیری مشخصی از تصمیمگیری و برنامهریزی گرفته تا بودجه، اجرا، ارزیابی و بهبود است.
TMS به جای تمرکز بر «یادگیرنده»، تمرکز را را روی مواردی که در زیر مطرح شده میگذارد.
- برنامههای آموزشی
- منابع
- هزینهها
- ظرفیتها
- و تصمیمهای مدیریتی
به زبان ساده، TMS کمک میکند آموزش از یک فعالیت اجرایی، به یک فرآیند مدیریتی قابل کنترل تبدیل شود.
مقایسه تخصصی و کاربردی LMS و TMS
یک نرم افزار مدیریت یادگیری یا LMS به سوالات زیر پاسخ میدهد.
- چه کسی چه دورهای را گذرانده؟
- میزان پیشرفت هر فرد چقدر است؟
- نتایج آزمونها چیست؟
در صورتی که نرم افزار مدیریت آموزش یا همان TMS به سوالات زیر پاسخ خواهد داد.
- چه آموزشهایی باید برگزار شود؟
- اولویت آموزش کدام واحد است؟
- بودجه آموزش کجا مصرف شده؟
- ظرفیت مدرسها و منابع چگونه است؟
- آموزشها چقدر با استراتژی سازمان همراستا هستند؟
اگه به صورت خلاصه بخواهیم در یک کلام مقایسه خود را بررسی و اعلام کنیم به شرح زیر خواهد بود:
- LMS ابزار اجرای یادگیری است
- TMS ابزار مدیریت آموزش سازمانی
و این دو نرم افزار، در سازمانهای بزرگ، مکمل یکدیگرند.
چه سازمانی به TMS نیاز دارد؟
همه سازمانها از روز اول به TMS نیاز ندارند.
اما سازمانهایی که با این شرایط مواجهاند، معمولاً بدون TMS دچار فرسایش آموزشی میشوند:
- آموزشها در سطح سازمان زیاد و متنوع شدهاند
- چند واحد یا چند شعبه درگیر آموزش هستند
- بودجه آموزش قابل توجه است و باید کنترل شود
- مدیران انتظار گزارشهای تحلیلی دارند
- واحد L&D درگیر کارهای اجرایی و دستی شده
در این نقطه، استفاده صرف از LMS دیگر پاسخگو نیست و نیاز به یک لایه مدیریتی بالاتر احساس میشود.
TMS و نقش آن در بلوغ واحد آموزش (L&D)
در مقاله نقش واحد آموزش و توسعه (L&D) در سازمانهای امروزی گفتیم که L&D زمانی اثرگذار است که از اجرا فاصله بگیرد و وارد تصمیمسازی شود.
TMS دقیقاً ابزاری است که:
- واحد آموزش و توسعه را از کارهای تکراری آزاد میکند
- دادههای لازم برای تصمیمگیری را فراهم میکند
- و جایگاه این واحد را در سطح مدیریت سازمان ارتقا میدهد
بدون TMS، واحد آموزش معمولاً درگیر عملیات سطحی میماند؛ اما با حضور آن، وارد سطح مدیریت و تصمیمات راهبردی میشود.
معماری آموزش سازمانی؛ نگاه سیستمی
اگر آموزش سازمانی را بهصورت معماری ببینیم، معمولاً با این لایهها روبهرو هستیم:
- استراتژی آموزش
- مدیریت آموزش
- اجرای یادگیری
- ارزیابی و بهبود
در این معماری:
- LMS بدون TMS،یک اجرای ساده بدون هدایت و راهبرد بهینه است
- TMS بدون LMS، برنامه ریزی بدون داشتن ابزار اجراست
سازمانهای بالغ، این لایهها را بهصورت مکمل طراحی میکنند.
جایگاه راهکارهای TMS در سازمانهای ایرانی
در فضای سازمانی ایران، بسیاری از ابزارهای خارجی یا بیشازحد پیچیدهاند یا با واقعیتهای ساختاری سازمانها همخوانی ندارند.
به همین دلیل، برخی راهکارهای داخلی از جمله نرمافزارهای TMS «ایده» تلاش کردهاند:
- مدیریت آموزش را متناسب با ساختار واقعی سازمانهای ایرانی طراحی کنند
- ارتباط بین برنامهریزی، اجرا و گزارشدهی را سادهتر کنند
- و نقش واحد آموزش را از اجرا به مدیریت ارتقا دهند
در این نگاه،TMS نه یک ابزار لوکس، بلکه پاسخ به یک نیاز واقعی است.
یک اشتباه رایج؛ مقایسه TMS و LMS بهعنوان جایگزین
یکی از خطاهای متداول این است که سازمانها میپرسند: LMS بهتر است یا TMS؟ در حالی که سؤال درست این است: معماری آموزش سازمان به کدام لایه نیاز دارد؟
سازمانی که استراتژی و حجم آموزش بالایی دارد، معمولاً به هر دو نیاز خواهد داشت؛ هرکدام در جای درست خود.
جمعبندی؛ TMS وقتی معنا پیدا میکند که آموزش راهبرد سازمان باشد
TMS برای سازمانهایی است که آموزش برایشان مهم، پرهزینه و استراتژیک شده است.
در مسیر مدیریت آموزش سازمانی:
- LMS یادگیری را ممکن میکند
- و TMS آموزش را قابل مدیریت میکند



